مؤسسه فرهنگي هنري كتاب‌مرجع

 تداوم حيات و بالندگي هر حوزة فرهنگي و تمدني، در گرو شناخت بسامان ميراث گذشته؛ سنجش و تدارك توان امروز؛ و تعقيب هدفهاي در خور و سنجيده در حركت به سوي فرداست. بازيابي، طبقه‌بندي و تنظيم ميراث معرفتي و همچنين تلاش براي انطباق آن با نيازهاي روز، بستري فراهم مي‌آورد تا هر تمدن با تكيه بر هويت و آرمانهاي خويش، به گفتگو و تعامل با فرهنگها و تمدنهاي ديگر بنشيند؛ امروز خود را بشناسد و بنمايد؛ و طرح روزگار نُوَش را دراندازد و فردايش را بنيان نهد.

 اين همه؛ در جهاني كه دامنه علوم و معارف بشري، گسترشي روزافزون دارد و شاهراههاي ارتباطات، روبه تزايد است ايجاد نظامهاي ساماندهي و عرضه مناسب اطلاعات را ضروري‌تر مي سازد. بدون اين نظامهاي اطلاع‌رساني، و بدون مهارت در اطلاع‌يابي، هر گونه مطالعه يا پژوهش، دشوار و در مواردي غيرممكن مي‌گردد. برنامه‌ريزي براي توسعه فرهنگي نيز بر منابع اطلاعاتي دقيق استوار مي‌باشد.

 در اين ميان، منابع مرجع از اركان اصلي به شمار مي‌رود. هر چند اين آثار، خود از تحقيق مايه مي‌گيرد ولي هيچ پژوهنده‌اي نيز از مراجعه به آن، بي‌نياز نيست. شناسايي مرجع مناسب و دستيابي به آن، نقطه آغازين پاسخيابي و مطالعه بنيادي است.

 در چنين شرايطي، وجود مركزي تخصصي براي گسترش فرهنگ استفاده از مرجع و شناسايي و عرضه مراجع مناسب در تمام شاخه‌هاي علوم و فنون ضرورتي است كه نقطه آغازين را فراروي مي‌نهد و گـام نخسـتين را اسـتوار مي‌سـازد. اين ضرورت كه مدتها ذهن اهل نظـر را مشـغول كـرده بود، پس از هم‌انـديشي‌‌هاي گسـترده با صاحبنظران و مرجع‌شـناسان، به همّت بنياد دائرةالمعارف اسلامي در قالب «مؤسسه كتاب مرجع» تحقق يافت.

  مؤسسـه كتاب مرجع در نخسـتين قدم، به تعريفي از مرجع ــ با تلقي صوري ــ دسـت يافت كه از جامعيت و مقبوليت بيشـتري برخوردار اسـت. اين آثار كه در انواع (1) دانشنامه، دائرة‌المعارف؛ (2) فرهنگ، واژه‌نامه و گنجواژه (تزاروس)؛ (3)كتابشناسي؛ (4) زندگينامه گروهي؛ (5) چكيده‌نامه؛ (6) سالنما و سالنامه؛ (7)راهنما و دستنامه؛ (8) فهرست و نمايه‌نامه؛ (9) مجموعه (مجموعه قوانين، مجموعه مقالات و ...)؛ (10) مراجع جغرافيايي (اطلس و نقشه، جاينامه و ...)؛ (11) مراجع تاريخي (گاهنامه و روزشمار، مجموعه اسناد و مدارك و ...) دسته‌بندي مي‌شود، در تمامي موضوعهاي علوم وفنون در حوزه فعاليت مؤسسه جاي دارد. اين موضوعها عبارتند از: كليات؛ كتابداري و اطلا‌ع‌رساني؛ دين؛ علوم اجتماعي؛ فلسفه و روانشناسي؛ علوم محض؛ علوم عملي؛ هنر؛ ادبيات و زبان شناسي؛ تاريخ و جغرافيا.

*          *          *          *          *

 مؤسسة كتاب مرجع فعاليت خود را در حوزه‌هاي پژوهش، اطلاع رساني، نشر و فروش پايه گذاشته است. تعامل اين حوزه ها بر غناي مجموعه مي‌افزايد و دسترسي به آثار مرجع و اطلاعات درباره آن را براي همگان آسان مي‌سازد. تهيه بيش از 000ر20  برگه كتابشناسي و گرد‌آوردن بيش از 000ر20  عنوان كتاب مرجع در فروشگاه، از نتايج اين تعامل است.

 فروشگاه كتاب مرجع تلاش نموده است اكثر مراجع منتشر شده و موجود را گردآورد و پس از رده‌بندي با الهام از روش ديويي و اختصاص شناسه واحدي به هر اثر ( كتاب ،CD و ... ) آنها را به شيوه موضوعي و قفسه‌گشوده به مراجعان محترم عرضه نمايد، تا هم امكان مقايسه آثار مشابه فراهم آيد و هم اين آثار به‌سهولت دراختيار قرارگيرد. در نمايشگاه و فروشگاه كتاب مرجع دو بخش ويژه نيز وجود دارد: بخش فرهنگ و تمدن، كه براي پاسـخگويي به بخشـي از انتظارات پژوهندگاني كه تلقي محتوايي از مرجع دارند، برخي از منابع پايه و دسـته اول، مرجع‌گونه‌ها، تحقيقات ممتاز حوزه فرهنگ و تمدني و نيز آثار برجسته، در اين بخش از فروشگاه گرد‌آمده است؛ و  بخش اطلاع رساني و لوح فشرده CD كه باتوجه به گستره وسيع نشر الكترونيكي، اين قسمت عهده‌دار عرضه لوحهاي فشرده (CD ) مرجع، كتابهاي حوزة اطلاع‌رساني و نرم‌افزارهاي‌رايانه اي است.

 از سوي ديگر،كتاب مرجع به عنوان كارگزار تخصصي اين‌گونه آثار، با كتابخانه ها و مراكز پژوهشي، تعاملي مداوم دارد. توجه به نيازها و تهيه و تأمين سفارشهاي اين مراكز، توقعي است كه جامعيت و انعطاف‌پذيري مؤسسه كتاب مرجع  را ــ در چارچوب موضوع ــ ايجاب مي‌كند. تجربة‌ مؤسسه در ارائة خدمت و تجهيز بيش از 1000  كتابخانه عمومي، تخصصي و دانشگاهي در داخل كشور و در حدود 100 كتابخانه مراكز خارجي، به‌ سبب برخورداري از اين صفات ( جامعيت و انعطاف‌پذيري ) و نيز سرعت عملكرد، انضباط و تسهيلات مالي و ارتباطي، با رضايت و تأييد كتابداران و كارشناسان محترم همراه بوده، از اين رو موجب افتخار و امتنان مي‌باشد.

 اينك كه كتاب‌مرجع  به دنبال بيش از هجده سال تلاش، در تصويري ‌‌ــ با همه توانايي‌ها و كاستي‌ها ــ كه در بهار مرجع‌نگاري ايران به همت مرجع‌آفرينان رقم خورده است نقشي از خدمت بر چهره داشته، به برقراري ارتباط استوار در اين عرصه ياري رسانده و به رضايت اهل تحقيق مُباهي گشته‌‌است، بر‌آن است ضمن گسترش، تكميل و تعميق خدمات پيشين

* امكان بهره گيري از منابع اطلاع‌رساني مرجع و خدمات فروشگاهي را به كمك شبكه رايانه‌اي ( از طريق سايت وب به نشاني www.ketabmarja.com ) فراهم نموده؛

*  به نشر منابع،آثار مرجع و پژوهشهاي حوزه دانش، فرهنگ و تمدن ( از طريق انتشارات كتاب مرجع ) همت گماشته؛

* در قالب پخش كتاب‌‌مرجع توزيع آثار مرجع و منابع را عهده‌دار شود به رفع كم‌توجّهي‌ها، خلاءها يا كاستي‌ها در اين عرصه ياري رسانده؛

* و در حوزه فروشگاهي، برخي از آثار برگزيده مرجع را  كه در خارج از ايران تهيه و منتشر شده‌اند عرضه نمايد.